Panama: Handelsinfrastructuur
From Handelswijzer Midden-Amerika van de Koninklijke Nederlandse Ambassade te Costa Rica
Wegennet
Het Panamese wegennet is de laatste jaren sterk verbeterd. In de afgelopen jaren is de belangrijkste snelweg, de "Panamericana", verbreed en zijn er twee nieuwe tolwegen aangelegd, waardoor de belangrijkste suburbane gebieden beter verbonden zijn met Panama stad. Tevens is er een nieuwe weg aangelegd tussen het stedelijke gebied en de toeristische trekpleister Bocas del Toro. Daarnaast wordt er momenteel een tolweg tussen Panama City en Colón aangelegd. Buiten het stedelijke gebied rondom Panama-stad, de Pan-Amerikaanse snelweg en de nieuwe weg naar Bocas del Toro, zijn de wegen van matige kwaliteit. Recentelijk heeft de Inter-Amerikaanse ontwikkelingsbank, de IDB, een lening ter beschikking gesteld waarmee de infrastructuur van afgelegen gebieden moet worden verbeterd, dit in het kader van het Plan Puebla Panamá (PPP)
Luchttransport
Panama heeft twee internationale luchthavens. De grootste is Tocumen International Airport in Panama-stad. De kleinere is David International Airport dat tegen de Costaricaanse grens ligt in de provincie Chiriqui, vlakbij de tweede stad van het land, David. Vanuit Tocumen bestaan directe verbindingen naar de meeste Zuid- en Midden Amerikaanse bestemmingen, evenals naar de Verenigde Staten. Daarnaast bezit Panama nog over het vliegveld Marcos Gelabert Airport, dat wordt gebruikt voor binnenlandse vluchten. Dit vliegveld bevindt zich vlakbij Panama-stad, en was voorheen een VS landingsstrook.
Er bestaan plannen om in de komende 10 jaar nog 2 internationale vliegvelden aan te leggen. De eerste zal op de voormalige Howard luchtmachtbasis worden gebouwd, en zal gebruikt worden voor vrachtvliegtuigen en voor onderhoudswerkzaamheden. De tweede zal op de voormalige militaire France Field faciliteit worden aangelegd, en zal worden gebruikt voor de aan- en afvoer van cruiseschip passagiers en het transport van high- tech goederen voor de belastingvrije zone Colon.
Havenfaciliteiten
Zowel aan de noord- als de zuidkust beschikt Panama over de modernste havenfaciliteiten van heel Latijns-Amerika. Sinds de privatisering midden jaren 90, is er flink geïnvesteerd in het verbeteren van de kwaliteit en capaciteit van de havens. Zo is ondermeer in 2003 een haven geopend op het eiland van Taboguilla, aan de Stille Oceaan zijde van het Panama Kanaal, en is de capaciteit van de containerhavens enorm toegenomen; tevens zijn er uitbreidingen in uitvoering.
De meest recente gegevens van het AMP laten een indrukwekkende groei zien. Over 2007 groeide de hoeveelheid behandelde containers met 32,2% ten opzichte van het jaar ervoor tot 4 mln TEU’s. De groei was over de eerste negen maanden maar liefst 40,2% maar kreeg daarna te maken met de negatieve gevolgen van de kwakkelende economie in de VS. Balboa Terminal, de grootste haven aan de Pacifische kust, was goed voor 1,3 mln TEU’s, hetgeen overeenkomt met een toename van 110%. Haven Cristobal maakte met 229% de sterkste groei door (122.000 TEU’s). De Manzanillo International Terminal kende met de behandeling van 909.000 TEU’s een afname van 9,3%. De Colón Container Terminal groeide met 36,9% tot 567.607 TEU’s. De Bocas Fruit Company terminal groeide met 32,1% tot 9.362 TEU’s.
Spoorwegen
De spoorwegfaciliteiten zijn in de gehele Latijns-Amerikaanse regio gedurende de zeventiger en tachtiger jaren verwaarloosd geraakt. In 2001 hebben de bedrijven Kansas City Southern Industries en Mi-Jack Products uit de VS USD 75 miljoen geïnvesteerd in de renovatie van het treintraject dat parallel loopt aan het Panamakanaal. De belangrijkste functie van dit traject is een soort droog kanaal te creëren, waarlangs containervracht van de belastingvrije zone Colon naar Panama-stad en vice versa kan worden vervoerd. Dit traject wordt nu eveneens voor passagiersvervoer gebruikt en is een toeristische attractie aan het worden.
Telecommunicatie, media en postbezorging
Het telefoonnet biedt rechtstreekse Internet, telefoon-, fax-, en telexverbindingen met de rest van de wereld. De Internetsector (toegang tot Internet, onderhoud en service) groeide in 2003 met 18% tot USD 27 miljoen. Hoofdzakelijk in Panama-stad en omgeving bevinden zich veel Internetcafés. Toch hebben slechts 40 bedrijven in Panama een eigen website en zijn de binnenlandse online-verkopen laag te noemen.
Er zijn reeds vijf onderzeesche optische kabelverbindingen aangelegd, waardoor de snelheid van de moderne communicatiemiddelen geavanceerd is. Sinds 2003 is de markt van de telecommunicatiesector, met uitzondering van de mobiele telefoniesector, opengesteld voor nationale en internationale concurrentie. De verkoop van mobiele telefoniedienstverlening was tot 2007 in exclusief beheer van Cable & Wireless (waarvan de staat deels eigenaar) en Movistar Panama (van het Spaanse Telefónica). Inmiddels zijn door een internationale tender het grotendeels Ierse Digicel Panama en het Claro Panama van de Mexicaanse miljardair Carlos Slim tot de markt toegetreden.
Panama heeft 5 Spaanstalige nieuwsbladen, 6 televisiezenders en 273 radiostations. Het conventionele postbezorgingssysteem functioneert slecht. Men is gewend de post via koeriers te bezorgen, wat overigens goed functioneert.
Elektriciteitsvoorzieningen
In 1998 is het Instituut voor Waterkracht en Elektriciteit (IRHE) geprivatiseerd en verschillende buitenlandse investeerders bezitten nu aandelen van dit instituut. De overheid heeft 49% van de sector in handen en heeft tevens de elektriciteitsdistributie volledig in handen gehouden. Naast de waterkracht en warmtekrachtcentrales wordt op kleine schaal elektriciteit via alternatieve methoden gewonnen, en dat wordt doorverkocht aan het netwerk.
De vraag naar elektriciteit in Panama groeit snel (5% per jaar) en staat inmiddels bijna gelijk aan de productie waardoor uitbreiding van de capaciteit noodzakelijk is. Er bestaan een aantal plannen voor stuwdammen maar die worden momenteel (nog) tegen gehouden door milieuactivisten en lokale bevolking. Er bestaan momenteel 12 hydroelectrische en 11 thermoelectrische fabrieken. Verwacht wordt dat meerdere bedrijven zich op de energiemarkt zullen begeven daar de distributeurs tenders hebben aangekondigd voor de komende jaren. Door een nieuwe wet wordt de bouw van mini-hydroelectriciteit gestimuleerd (zo zijn er bijvoorbeeld geen restricties op de import van benodigd materiaal). Over de komende periode van 2-7 jaar worden de investeringen op meer dan USD 500 miljoen geschat.
De consumptie van elektriciteit groeit met 5% en zal naar verwachting de komende jaren met 6% gaan stijgen. De energievoorziening in Panama wordt voor het belangrijkste deel gevoed door waterkracht- en warmtekrachtcentrales. Panama heeft 3 grote waterkrachtcentrales, la Fortuna (300 MW), Bayano (150 MW) en la Estrella- Los Valles (90MW). Begin 2008 was de totale elektriciteitscapaciteit van het land 1.313MW, waarvan 71% wordt geproduceerd door waterkrachtcentrales en 29% door warmtekrachtcentrales, terwijl de vraag op 1.160 MW zit. Er liggen zeven projecten klaar die de capaciteit met 400 MW moet vergroten.
De productie van de waterkrachtcentrales is echter variabel door de wisselende regenval gedurende het jaar. Dit jaar bleef de regen langer uit dan verwacht waardoor de energie moest worden gereantsoeneerd waarmee het afsluiten van stroom kon worden voorkomen. Venezuela en Ecuador zijn de belangrijkste toeleveranciers van de brandstof die door de warmtekrachtcentrales wordt gebruikt. Er bestaan plannen voor geothermische krachtcentrales, maar tot op heden zijn er geen rendabele locaties geïdentificeerd.
