Panama: Geschiedenis
From Handelswijzer Midden-Amerika van de Koninklijke Nederlandse Ambassade te Costa Rica
Voordat de Spanjaarden voet aan wal zetten in Panama werd het land bevolkt door verschillende indianenstammen. En nog altijd wonen er diverse indiaanse bevolkingsgroepen in het land. Deze groepen leefden voornamelijk van de visvangst, wat ook niet verwonderlijk is aangezien Panama letterlijk ‘overvloed aan vis’ betekent.
Met de komst van de Spaanse veroveraar Balboa, naar wie de nationale munt genoemd is, ving in 1501 de koloniale tijd voor Panama aan. Reeds in een vroeg stadium werd het belang van Panama bevestigd en groeide het land uit tot een belangrijke Spaanse handelspost. In 1821 bereikte Panama haar onafhankelijkheid van het Spaanse Rijk, waarna het opging in de Republiek Gran Colombia (geleid door Simón Bolívar), respectievelijk in het onafhankelijke Colombia. In 1880 werd gestart met de aanleg van het Panamakanaal. In eerste instantie gebeurde dit onder leiding van een Franse onderneming, ondanks protesten door de Colombiaanse autoriteiten. In 1903 brak een revolutie uit en bereikte Panama haar onafhankelijkheid van Colombia.
In dezelfde periode bedong de VS het recht op de aanleg en het beheer van het Kanaal en de daaraan grenzende zone, evenals de mogelijkheid tot interventie in het lokale overheidsbeleid en het recht tot militair ingrijpen ter verdediging van de “Kanaalzone”. In 1914 was het Panamakanaal (appart stukje, met o.a. links naar alle gerelateerde bedrijven en instellingen zoals ACP, AMP, Boskalis etc. Ook havensector en NF) gereed. Het verdrag tussen de VS en Panama zorgde echter voor decennialange frictie tussen beide landen, mede omdat de VS grote voordelen behaalde uit het beheer van het Kanaal, ten koste van de mogelijke groei van de Panamese economie.
Van 1903 tot 1968 werd Panama op democratische wijze geregeerd, zij het dat de regering zeer oligarchische trekken vertoonde. In 1968 nam het leger de macht over en stelde de legercommandant Omar Torrijos als politiek leider aan. Tot 1989 werden weliswaar burgers gekozen tot President, maar de werkelijke macht bleef bij het leger. In 1989 verloor de door het leger gesteunde presidentskandidaat de verkiezingen. Het leger, onder leiding van Generaal Noriéga, verklaarde daarop de verkiezingsuitslag ongeldig. Pas na interventie van de VS, waarbij Noriéga gevangen werd genomen en veroordeeld werd tot een gevangenschap van veertig jaar, werd de verkiezingsuitslag erkend, waarna de democratisch gekozen President Guillermo Endara aantrad.
Op 31 december 1999 deden de VS afstand van het beheer over het Panamakanaal, waarna het beheer na 86 jaar in Panamese handen is gekomen. In 2006 werden plannen voor de verbreding van het Panamakanaal en de bouw van een derde set sluizen goedgekeurd. De uitbreiding, waar een investering van ruim USD 5,2 miljard mee is gemoeid, zal de zogenaamde Post Panamax schepen kunnen doorlaten.
