Nicaragua: Sociaal beleid
From Handelswijzer Midden-Amerika
Recent onderzoek wijst op een substantiële daling van de bevolkingsgroei van jaarlijks 1.8% (1995-2000) tot 1.3% (2000-2005). Dit onder invloed van een vermindering van de vruchtbaarheid en een aanhoudend grote migratie naar landen als de VS en Costa Rica. Sinds de jaren tachtig is 10% van de bevolking geëmigreerd. Migranten hebben een grote stroom geldovermakingen naar hun familieleden op gang gebracht. Het gaat hier om ongeveer 750 miljoen dollar (13% van het BBP) per jaar dat naar 40% van de bevolking gaat. Ondanks dat de druk op het beschikbare nationale inkomen is afgenomen blijft Nicaragua het op één na armste land (na Haïti) van Latijns Amerika. De economische groei is de laatste jaren redelijk geweest (jaarlijks rond de 4%) en het inkomen per hoofd is gestegen tot ongeveer US$ 1000. Toch bleek deze groei niet in staat om voldoende werkgelegenheid en inkomens voor de armen te genereren. De armoede is sinds 2001 slechts in geringe mate gedaald. In 2005 leeft ongeveer 47% van de bevolking in armoede en 16% in extreme armoede. Het merendeel (80%) van de bevolking moet met minder dan US$ 2 per dag zien rond te komen; 46% zelfs met minder dan US$ 1 per dag; een situatie die vergelijkbaar is met die in de Sub-Sahara. Ook de inkomensongelijkheid is groot, maar deze is wel afgenomen (van Gini 0.43 in 2001 tot 0.40 in 2005) en minder ernstig dan in de buurlanden.
Nicaragua is één van de armste landen
van het Westelijk Halfrond
Eind 2008 heeft de Sandinistische regering een nieuwe strategie voor armoedebestrijding gepresenteerd: “El Plan Nacional de Desarrollo Humano” (PNDH). Deze is nog niet formeel aangeboden aan de donorgemeenschap en de discussie over de inhoud is nog gaande.
De regeringen hebben de laatste jaren hun bestedingen ter bestrijding van de armoede opgevoerd van 11% van het BBP in 2003 tot 15% in 2007; dit zoals afgesproken in de dialoog met de Budget Support Group waar Nederland deel van uitmaakt (zie ook Begrotingssteun—Link). Ruim 40% van de nationale overheidsuitgaven (inclusief schuldaflossing) gaat naar sociale en economische armoedeverlichting. Verbeterde gezondheidszorg heeft geleid tot een daling van de kindersterfte van 37 per 1000 in 2001 tot 35 per 1000 in 2006/07. Voorlopige cijfers over moedersterfte vertonen een daling. Ook is het analfabetisme tussen 2001 en 2006/07 teruggebracht (van 23% tot 19%) hetgeen niet slecht afsteekt bij de rest van de regio. De huidige regering heeft lager en middelbaar openbaar onderwijs en gezondheidszorg gratis toegankelijk gemaakt. In de zorg moet nog wel voor een aantal medicijnen en onderzoeken betaald worden maar dat deel is door de regering drastisch teruggebracht. Schoolbezoek is stijgende. Voor het eerst is nu ook systematisch nationaal onderzoek gedaan naar geweld tegen vrouwen tussen 15 en 49 jaar. Bijna een kwart van hen heeft te lijden onder een of andere vorm van geweld. Bij 11 % van de vrouwen betreft dit seksueel geweld door haar partner. Opvallend is dat deze situatie in de steden ernstiger is dan op het platteland. Preventie hiervan krijgt in toenemende mate aandacht van NGO’s en overheid.
