Guatemala: Betrekkingen met de Midden-Amerikaanse regio
From Handelswijzer Midden-Amerika van de Koninklijke Nederlandse Ambassade te Costa Rica
Het einde van de burger-oorlogen in Midden Amerika heeft de mogelijkheid tot regionale integratie en samenwerking in het afgelopen decennium aanzienlijk doen toenemen. Deze samenwerking richt zich vooral op de versterking van de gezamenlijke concurrentiepositie en de economische ontwikkeling van de regio. In 1993 richtten Guatemala, El Salvador, Nicaragua en Honduras (de zogenaamde Groep van Vier ofwel de Noordelijke Alliantie) een vrijhandelszone op. Hierdoor werken de douanes in deze regio, vooral aan de grens tussen Guatemala en El Salvador, steeds nauwer samen. Eind 2007 tekende de Centraal Amerikaanse regio een verdrag voor de totstandkoming van een douane unie.
Guatemala is tevens betrokken bij het regionale initiatief Plan Puebla-Panamá (voornamelijk gericht op infrastructuur), dat in juni 2000 door acht staatshoofden van Midden-Amerika en Mexico werd gelanceerd. Vanaf 2007 zijn er onderhandelingen begonnen met de EU voor de totstandkoming van een Associatieakkoord tussen de Midden-Amerikaanse regio en de Europese Unie.
De VS is de belangrijkste handelspartner van Midden-Amerika (en Guatemala). Als voorwaarde voor de start van onderhandelingen van een vrijhandelsverdrag tussen de VS en de Midden-Amerikaanse landen (DR-CAFTA), werd in 2002 door de VS geëist dat de Midden-Amerikaanse regio tot een bevredigend niveau van regionale integratie diende te zijn gekomen. Sinds de eis van de VS hebben de Midden-Amerikaanse landen resultaten behaald met betrekking tot het afschaffen van lokale handelsbelemmerende maatregelen en het bepalen van een gemeenschappelijk maximum importtarief. Begin 2003 toonde de VS zich tevreden over de veranderingen die gedurende 2002 in de regio waren bereikt, waarna gestart werd met de onderhandelingen voor het vrijhandelsverdrag (CAFTA). Ook de Dominicaanse Republiek heeft de mogelijkheid gekregen dit verdrag te ratificeren, waardoor een vrijhandelszone is ontstaan van meer dan 36 miljoen inwoners (DR-CAFTA). Op 5 augustus 2005 is het vrijhandelsverdrag DR-CAFTA tussen Midden-Amerika en de VS door Guatemala geratificeerd. Voor meer informatie over DR-CAFTA zie de World Bank analyze over dit onderwerp.
Guatemala heeft reeds 140 jaar een onenigheid met Belize over de landsgrens en een zeegrensconflict met Belize en Honduras. Het land blijft toegewijd aan het oplossen van deze conflicten door middel van diplomatieke middelen, echter hebben de gesprekken met Belize onder toezicht van de OAS (Organisatie van de Amerikaanse Staten) tot noch toe niets opgeleverd. Er zijn ook diplomatieke gesprekken gaande over het zeegrens conflict met Honduras.
