Costa Rica: Staatsinrichting
From Handelswijzer Midden-Amerika
In de Grondwet is de scheiding van de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht vastgelegd. De uitvoerende macht wordt gevormd door de president, die gekozen wordt voor een termijn van vier jaar, ondersteund door twee vice-presidenten en een kabinet van 21 ministers (waarvan er een tevens vice-president is). Sinds 2003 is het mogelijk dat een president opnieuw gekozen kan worden, maar niet voor twee opeenvolgende periodes.
De wetgevende macht is een enkelvoudige kamer (de Asamblea Legislativa), bestaande uit 57 volksvertegenwoordigers, gekozen voor een periode van vier jaar. Ook volksvertegenwoordigers mogen niet twee opeenvolgende termijnen dienen, doch kunnen wel herkozen worden na een tussenliggende periode van vier jaar. Het Costaricaanse rechtsstelsel is (net als het Nederlandse) gebaseerd op het Romeinse Recht en de onder Napoleon geïntroduceerde Code Civil. Het Anglo-Amerikaanse Common Law systeem is niet van toepassing.
De rechterlijke macht is onderverdeeld in burgerlijke, straf- en speciale gerechtshoven. Rechters worden door de Asamblea Legislativa aangesteld en mogen zonder beperkingen opnieuw worden aangesteld. De hoogste rechterlijke macht berust bij het Hooggerechtshof, bestaande uit 22 rechters, ieder gekozen door de volksvertegenwoordiging voor periodes van 8 jaar. Alhoewel de rechterlijke macht bekend staat als eerlijk en onafhankelijk, voldoet zij niet aan haar constitutionele taak om effectief recht te spreken. Een civiele vordering doet er in Costa Rica gemiddeld 6 jaar over alvorens er een uitspraak wordt gedaan. Een strafzaak gaat over het algemeen sneller, maar ook hier kan de procedure enkele jaren in beslag nemen. In 2000 is de rechterlijke macht een hervormingsplan begonnen om tot een snellere rechtspraak te komen.
Verder is er een Verkiezingstribunaal dat als onafhankelijk instituut verantwoordelijk is voor de formele en materiële gang van zaken ten tijde van verkiezingen. Dit wordt gefinancierd door publieke fondsen en is ten tijde van de verkiezingen verantwoordelijk voor het politiekorps.
Tenslotte zijn er een Ombudsman, een Rekenkamer en een Procureur Generaal die onafhankelijk van elkaar het optreden van de overheid toetsen. Voor het raadplegen van alle ministeries en overheidsinstanties op internet kunt u terecht op één site: Gobiernodigital.org.
